ଶୁଭେନ୍ଦୁ ମଲ୍ଲିକ: ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ପ ମାନବ

0

ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାରତରେ ସାପ କାମୁଡ଼ାରେ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରାଣହାନୀ ହେଉଛି ।

ସାପକୁ ଦେଖିଲେ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଲାଗେ । ଲୋକ ସାପ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ତାକୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି ଓ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ସାପକୁ ମରିବାକୁ ପଡ଼େ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ମଲ୍ଲିକ ରହିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସାପମାନଙ୍କୁ ମରଣ ଦଶା ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ । କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସାପ ବାହାରିଛି ବୋଲି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଖବର ପହଂଚିଲେ ସେ ତୁରନ୍ତ ତାହାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ପହଂଚି ଯାଆନ୍ତି । ୩୯ ବର୍ଷ ବୟସର ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଦୀର୍ଘ ୧୫ ବର୍ଷ ହେଲା ଏହି କାମ କରୁଛନ୍ତି । ସାପ ଧରାଳି ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ତାଙ୍କର ବେଶ ସୁନାମ ରହିଛି । ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ସେ ୧୫ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ସାପ ଧରି ସାରିଲେଣି । ସେ ସାପମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ବନ ବିଭାଗକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଦିଅନ୍ତି । ଲାଇକୋଡନ୍ ଓଡ଼ିଶି ନାମକ ବିରଳ ସାପ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର ରେକର୍ଡ ତାଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି ।

Subhendu Mallick
Subhendu Mallick

ସାପଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ତାଙ୍କର ଏକ ସଉକ । ସାପ ଧରିବା ଏତେ ସହଜ କାମ ନୁହେଁ । ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ମୃତ୍ୟୁ ସହ ଲଢ଼େଇ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି । କିନ୍ତୁ ସବୁ ବାଧା ସତ୍ୱେ ସେ ନିଜର ସଉକକୁ ଛାଡ଼ିପାରି ନାହାନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୧୧ ଥର ସାପ କାମୁଡ଼ାର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଛି । କିନ୍ତୁ ସୌଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ପ୍ରତି ଥର ସେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।

୧୯୭୫ ମସିହା ଜାନୁଆରିରେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜକୁ ସାପ ସଂରକ୍ଷଣକାରୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି । ବିଶ୍ୱର ସବୁଠୁ ବିଷଧର ସାପକୁ ଧରିବାକୁ ସେ କେବେ କୁଣ୍ଠା ପ୍ରକାଶ କରି ନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଭୟ ମଧ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି । ସେ କେବଳ ନିଜର କାମ କରିଚାଲିଛନ୍ତି ।

ଶୁଭେନ୍ଦୁ କହନ୍ତି, 

ମୁଁ ପିଲା ଦିନରୁ ସାପମାନଙ୍କୁ ଭଲ ପାଏ । କିନ୍ତୁ କେବେ ଭାବି ନ ଥିଲି ବଡ଼ ହେଲେ ସାପମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା କାମ କରିବି । ୨୦୦୨ରେ ମୁଁ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ୍ ପରୀକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ସମୟର କଥା । ସେତେବେଳେ ମାଉସି ମା' ଛକଠାରେ ଏକ ବିଷଧର ସାପ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ବେଳେ ତାହା ମୋତେ କାମୁଡ଼ି ଦେଇଥିଲା । ମୁଁ ୬ ମାସ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ରେ ପଡ଼ି ରହିଲି । ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ୍ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇପାରିଲିନି । ଏହା ପରେ କିନ୍ତୁ ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ମୋ ସାପ ଧରା କାମକୁ ଅଧିକ ସମର୍ଥନ କଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଏହି କାମ ଜାରି ରଖିଲି ।

ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଓୟୁଏଟିରୁ ଏମ୍ଏସ୍ସି ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।

୨୦୦୬ରେ ପୋଖରିପୁଟ ଅଂଚଳରେ ଏକ ଗୋଖର ସାପ ଓ ବିଲୁଆ ୪୫ ଫୁଟ କୁଅରେ ପଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ । ଦମକଳ ବାହିନୀ ସେଠାରେ ପହଂଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଦ୍ଵିଧା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ମୁଁ ଦଉଡ଼ି ସହାୟତାରେ କୁଅ ଭିତରୁ ଉଭୟ ଜୀବକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲି ବୋଲି ଶୁଭେନ୍ଦୁ କହିଛନ୍ତି ।

ଶୁଭେନ୍ଦୁ ସହରାଂଚଳରେ ସାପମାନଙ୍କୁ ଧରି ସେମାନଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି । ସାପ ପ୍ରତି ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ରହିଥିବ ଭୟକୁ ସେ ଦୂର କରୁଛନ୍ତି। ଏ ନେଇ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି । ସାପମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ସହ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ନିଜସ୍ୱ ସଂସ୍ଥା ସ୍ନେକ୍ ହେଲ୍ପ ଲାଇନ୍ । ଏବେ ଏହି ସଂସ୍ଥା ୫୦ ଜଣ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ନେଇ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।

ସାପ ପ୍ରତି ଶୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ରହିଥିବା ଦୁର୍ବଳତା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ସାଥୀମାନେ ଅନେକ କଥା କହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଭବାନୀ ପ୍ରସାଦ ଦାସ କହିଛନ୍ତି ଯେ, 

ଶୁଭେନ୍ଦୁ ସାପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାଗଳ । ଥରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ସାପ ଧରୁଥିବା ବେଳେ ସାପଟି ତାକୁ କାମୁଡ଼ି ଦେଇଥିଲା । ସେ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ରେ ପହଂଚି ଚିକିତ୍ସା କରାଇବା ବଦଳରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କିଭଳି ସାପ ଧରୁଥିଲେ ସେ ବିଷୟରେ ଗପିବାରେ ଲାଗିଲେ । ଚିକିତ୍ସା ବିଳମ୍ବ ହେବା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଇସିୟୁରେ ଭର୍ତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ତାଙ୍କ ଶରୀର ସାରା ବିଷ ଚରି ଯାଇଥିଲା । ବହୁ କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା । ସେଦିନ ସେ ଆମ ଆଗରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଯେ ଆଗକୁ ଆଉ ସେମିତି କାମ କରିବେନି । କିନ୍ତୁ ପରଦିନ ମୁଁ ଯାଇ ଦେଖିଲା ବେଳକୁ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ଏକା ସାପ ଧରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିଲେ ।

ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଏବେ ସାପ କାମୁଡ଼ାକୁ ନେଇ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ଭ୍ରମଣ କରି ସେଠାରେ ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏହି ସାହସିକ କାମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ମିଳିସାରିଛି ।

ସାପ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଲୋକମାନେ ୯୩୩୭୨ ୯୫୧୪୨କୁ କଲ୍ କରି ସ୍ନେକ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ ର ସହାୟତା ନେଇପାରିବେ । ସ୍ନେକ୍ ହେଲ୍ପ ଲାଇନ୍ ସୁବିଧା ଏହି ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଛି ।

-ଭୁବନେଶ୍ୱର

-କଟକ

-ପୁରୀ

-ବ୍ରହ୍ମପୁର

-ବାଲେଶ୍ୱର

-କାକଟପୁର

-କାମାକ୍ଷାନଗର

-ରମ୍ଭା

-ଆସ୍କା

-ଖଲ୍ଲିକୋଟ

-ଛତ୍ରପୁର

-ଅନୁଗୁଳ

-କପିଳାସ

-ଢ଼େଙ୍କାନାଳ

-ସମ୍ବଲପୁର

-ବରଗଡ଼

-ମାଲକାନଗିରି

-ଆଠଗଡ଼

-ବାଙ୍କି

-ଖୋର୍ଧା

-ଶାଖିଗୋପାଳ

-ଜଗତସିଂହପୁର

-ଯାଜପୁର

-ଜୟପୁର

ୱେବସାଇଟ - http://www.snakehelpline.com/

PK is a writer of social causes in Odisha. A dedicated person to inform public about the every positive social changes or examples that happens in our everyday life and how these stories are now game changer for all of us. He can be reached at pk.yourstory@gmail.com

Related Stories

Stories by PK